Listamenn

Uppspretta hugmynda

Uppspretta hugmynda
- dagskrá með Guðrúnu Eveu Mínervudóttur

Mæting á Bókasafnið í Hveragerði í Sunnumörkinni kl. 13. Þar mun Hlíf Arndal, forstöðumaður bókasafnsins, segja frá sýningu á málverkum Grétu Berg og steinum sem voru uppspretta þeirra verka. Hlíf mun einnig ræða ýmsar kveikjur að bókaskrifum og segja frá bókum þar sem Hveragerði kemur við sögu.

Þá verður gengið að Listasafninu þar sem Inga Jónsdóttir safnstjóri segir í örstuttu máli hvernig núverandi sýning, Nútímakonur, varð til, en því næst mun Guðrún Eva Mínervudóttir flytja erindi  um uppsprettu hugmynda út frá eigin verkum og með áherslu á það hversu gjöfult umhverfið, í víðum skilningi, getur verið.

Að endingu vonumst við eftir líflegum umræðum.

 

Ólafur Gíslason ræðir við gesti um hliðstæður og andstæður sýninganna tveggja.

Ólafur Gíslason ræðir við gesti um hliðstæður og andstæður sýninganna tveggja.
í Listasafni Árnesinga Laugardaginn 15. febrúar kl. 15

Ólafur Gíslason er listfræðingur, kennari, fararstjóri og rithöfundur og hefur einnig starfað sem listgagnrýnandi. Hann mun fjalla um þær stóru spurningar sem verk beggja sýninganna ná að vekja um stöðu listarinnar, tækninnar og siðmenninguna í samfélaginu.

Undir yfirheitinu Hliðstæður og andstæður, kallast sýningarnar Rósa Gísladóttir – skúlptúr og Samstíga – abstraktlist á bæði í tíma og rúmi. Í verkunum birtist flatarmálsfræðin, samhverfan og listsögulegar hugmyndir bæði hliðstæðar og andstæðar í inntaki og formi. Það gefur tilefni til umræðu sem m.a. endurspeglar samfélagslega stöðu lista á mismunandi tímum og hvernig hún er samofin pólitískum væringum, spennu, tækniframförum og heimspekilegum pælingum.

Verk Rósu hafa sterka tilvísun í klassíska hefð um leið og þau eru nútímaleg og vísa líka í hversdagsleikann. Á sýningunni í Listasafni Árnesinga eru þau sett upp eins og tvær kyrralífsmyndir af ólíkri stærðargráðu. Sú minni sem er frá árinu 1999 endurspeglar kyrralífsmálverk en í stóra salnum hefur nýjustu verkum Rósu verið stillt upp á sama hátt en þar eru stærðarhlutföllin slík að það er sem gesturinn gangi inn í verkið. Þessa stóru skúlptúra vann Rósa fyrir sýningu á hinu virta safni, Mercati di Traiano, í rústum Keisaratorganna í Róm sumarið 2012.

Sýningin Samstíga-abstraktlist, sem er samstarfsverkefni með Listasafni Íslands og Listasafni Hornafjarðar, veitir innsýn í þróun abstraktlistar í víðu samhengi. Sjónum er sérstaklega beint að geómetrískri abstraktlist sem var fyrirferðamikil hér á landi um miðbik 20. aldar. Þá náðu Íslendingar eftirtekt annarra þjóða og voru samstíga öðrum listamönnum í Evrópu. Heiti sýningarinnar vísar líka í þá samþættingu listgreina sem stefnan boðaði þó að nafnið sé ef til vill í andstöðu við þá ólgu sem fylgir rótttækum breytingum.

Listasafn Árnesinga býður gesti velkomna til þessarar samræðu þar sem Ólafur mun glæða hversdagslegar vangaveltur heimspekilegu ívafi. Hann þekkir vel þau minni sem verk beggja sýninganna geyma. Ólafur var einn af SÚMurunum, samstarfs og sýningarvettvangi listamanna, sem kynntu nýjar leiðir í listsköpun upp úr 1965, sumpart sem andsvar við abstraktlistinni sem ríkt hafði áður. Hann hefur líka fylgst með listsköpun Rósu í nokkurn tíma og sem fararstjórií Grikklandi og á Ítalíu þekkir hann vel hinn klassíska heim Forn-Grikkja og Rómverja sem verk hennar vísa til.

Leiðsögn og leikur á síðasta sýningardegi með Björgu Erlingsdóttur

 

Leiðsögn og leikur á síðasta sýningardegi með Björgu Erlingsdóttur

Björg er ein þriggja sýningarstjóra sýningarinnar Samstíga-abstraktlist en hinir eru Sigríður Melrós Ólafsdóttir deildarstjóri sýningadeildar Listasafns Íslands og Inga Jónsdóttir safnstjóri Listasafns Árnesinga.

Það var hugmynd Bjargar árið 2011 þegar hún var forstöðumaður Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar að leita eftir samstarfi við Listasafn Íslands og Listsafn Árnesinga um gerð sýningaraðar þriggja sýninga til þess að efla almenna vitund um íslenskan myndlistararf og auðvelda skilning á samtímalist. Samstíga er önnur sýningin af þremur í þessu samstarfsverkefni og verkin á sýningunni eru valin með það í huga að skapa áhugaverða heild. Við gerð sýningarinnar nutu sýningarstjórarnir einnig góðs af Rakel Pétursdóttur deildarstjóra fræðsludeildar Listasafns Íslands.

Markmið sýningarinnar er að veita innsýn í heim íslenskrar abstraktlistar um miðbik síðustu aldar og benda á tengsl við erlenda strauma. Verkefni sem geta vakið áhuga skólanemenda á viðfangsefninu voru útbúin, en þau geta ekki síður höfðað til hins almenna gests. Þau gefa tilefni til íhugunar en eru líka nothæf til að bregða á leik.

Björg er þjóð- og safnafræðingur að mennt og starfaði við safnadeild Listasafns Reykjavíkur 2002-2006 og sem forstöðumaður Menningarmiðstöðvar Hornafjarðar 2006-2013 en er nú sjálfstætt starfandi sérfræðingur. Í leiðsögninni mun Björg fjalla um hvernig listir endurspegla tíðaranda en eru ekki einangrað fyrirbæri í samfélaginu og hvernig þær mótast af því en hafa líka áhrif. Gestir eru hvattir til þess að spyrja og taka þátt í samræðunni og ekki er ólíklegt að Björg virki gesti í leik.

Listasafn Árnesinga býður gesti velkomna til þess að njóta leiðsagnar um sýninguna Samstíga-abstraktlist og skoða hvernig sú sýning kallast á við sýninguna Rósa Gísladóttir –skúlptúr en yfirheiti beggja sýninganna er Hliðstæður og andstæður. Þetta er síðasti sýningardagur þessara sýninga.

Leiðsögn með skúlptúra Rósu Gísladóttur

Leiðsögn um skúlptúra Rósu Gísladóttur
í Listasafni Árnesinga sunnudaginn 2. febrúar kl. 15

Rósa Gísladóttir er athyglisverður listamaður sem í verkum sínum veltir vöngum yfir stöðu listarinnar á mismunandi tímum. Á sunnudaginn mun Rósa segja frá tilurð verkanna sem nú eru til sýnis í Listasafni Árnesinga og tækifæri gefst til þess að spyrja frekar, en stóru verkin hennar voru sérstaklega unnin fyrir sýningu sem sett var upp í hinu virta safni, Mercati di Traiano, í Róm sumarið 2012. Verk hennar hafa sterka tilvísun í klassíska hefð um leið og þau eru nútímaleg og tengjast hversdagsleikanum. Á sýningunni í Listasafni Árnesinga eru verk hennar sett upp eins og tvær kyrralífsmyndir af ólíkri stærðargráðu. Sú minni sem er frá árinu 1999, endurspeglar kyrralífsmálverk en í stóra salnum hefur nýjustu verkum Rósu verið stillt upp á sama hátt en þar eru stærðarhlutföllin slík að það er sem gesturinn gangi inn í verkið.

Jólasýningin Jólin koma

Jólin koma

Jólasýningin Jólin koma er samvinnuverkefni Listasafns Árnesinga, Hveragerðisbæjar, Listvinafélags Hveragerðis og Landsbókasafn Íslands – Háskólabókasafn. Þetta er sýning á Jólasveinavísum Jóhannesar úr Kötlum og teikningum Tryggva Magnússonar og er sýningin fengin frá Landsbókasafni Íslands – Háskólabókasafni með góðfúslegu leyfi erfngja Tryggva. Þá eru einnig til sýnis 22 eintök af kvæðakveri Jóhannesar úr Kötlum, þar á meðal frumútgáfan frá 1932 og hátíðarútgáfan frá síðasta ári í tilefni af 80 ára útgáfuafmæli.  Fáar bækur hafa verið endurútgefnar jafn oft og von er á nýrri útgáfu nú í desember sem er sennilega sú þrítugasta.  Kverin eru fengin að láni hjá syni Jóhannesar, Svani Jóhannessyni. Kvæðin í kverinu eru „Jólin koma“, „Jólasveinarnir“, „Grýlukvæði“, „Jólakötturinn“ og „Jólabarnið“.

Kvæðakverið Jólin koma

Árið 1932 kom út kvæðakver Jóhannesar úr Kötlum Jólin koma með vísum um íslenskar jólavættir. Tryggvi Magnússon myndskreytti bókina, en hann var þá þekktasti teiknari landsins. Bókin kom út á tíma sjálfstæðisbaráttunnar þegar þjóðararfurinn gekk í endurnýjun lífdaga. Þjóðsagnaminni voru færð nær þjóðinni og um leið mörkuð sérstaða íslenskrar menningar. Á fyrri hluta 20. aldar var litið á íslensku jólasveinana sem tröll en jólasveinar Tryggva minna frekar á bændur. Þeir eru í eðlilegri stærð og klæðaburður þeirra þótti kunnuglegur. Þannig færði Tryggvi íslensku jólasveinana nær börnunum og jafnframt varð smám saman til málamiðlun á milli íslensku tröllanna og ameríska jólasveinsins. Jólasveinarnir fengu að vera þrettán talsins og heita sínum gömlu nöfnum. Aftur á móti fóru þeir smám saman að klæðast sömu fötum og sá ameríski og gefa gjafir jafnframt því að halda sínum séreinkennum og hrekkjum. Jóhannes úr Kötlum notaði að mestu sömu nöfn á sveinana og séra Páll Jónsson á Myrká (1812-1889) sjötíu árum fyrr í þjóðsagnasafni Jóns Árnasonar. Með þessu kvæði sínu má segja að Jóhannes hafi sett í fastar skorður nöfn jólasveinanna, fjölda þeirra og í hvaða röð þeir halda til byggða. Landsbókasafn eignaðist árið 1989 frumeintök teikninganna í Jólin koma.

Jóhannes úr Kötlum

(Jóhannes Bjarni Jónasson)
(1899-1972)

Jóhannes úr Kötlum var rithöfundur og ljóðskáld, þýðandi, farkennari og alþingismaður. Jóhannes samdi bæði bundin ljóð og prósaljóð og einnig nokkrar skáldsögur. Jóhannes fæddist að Goddastöðum í Laxárdal í Dölum en ólst upp frá sex mánaða aldri í Ljárskógaseli í sömu sveit. Foreldrar hans voru hjónin Jónas Jóhannesson og Halldóra Guðbrandsdóttir. Skammt frá Ljárskógaseli rennur áin Fáskrúð og þar eru svonefndir Katlar, fossar, hyljir og klettar, þar sem Jóhannes lék sér mikið í bernsku. Þegar hann gaf út fyrstu ljóðabók sína kenndi hann sig við þetta svæði og nefndi sig Jóhannes úr Kötlum. Jóhannes tók kennarapróf árið 1921 og stundaði kennslu við ýmsa skóla í Dalasýslu frá 1917 til 1932. Þá flutti hann til Reykjavíkur og kenndi einn vetur við Austurbæjarskólann en einbeitti sér síðan að ritstörfum og ritstjórn, fyrst í Reykjavík og síðan í Hveragerði, en fluttist aftur til Reykjavíkur 1959 og bjó þar til æviloka.

Tryggvi Magnússon

(1900-1960)

Tryggvi Magnússon fæddist að Bæ í Steingrímsfirði á Ströndum. Hann lauk prófi frá Gagnfræðaskólanum á Akureyri og stundaði nám í Kaupmannahöfn í tvö ár og fór svo til New York til náms í andlitsmyndagerð. Hann stundaði svo nám í málaralist í í Dresden og fluttist að námi loknu til Reykjavíkur. Stundum er sagt að Tryggvi hafi verið fyrsti teiknarinn sem hafði atvinnu af listgrein sinni. Hann teiknaði fornmannaspilin, sýslumerkin fyrir Alþingishátíðina 1930 og skjaldarmerki Íslands. Tryggvi var hvað þekktastur fyrir teikningar sínar í skopritið Spegilinn.

Dagskrá:

Fimmtudaginn 12. desember Kl. 17
Jóladagskrá fyrir börn á öllum aldri þar sem m.a. Jólavísur Jóhannesar úr Kötlum við lag Ingunnar Bjarnadóttur verða sungnar. Stekkjarstaur kominn til byggða og lítur inn.

Föstudaginn 13. desember kl. 17
Listasmiðja fyrir fjölskylduna og barnadagskrá með Giljagaur sem kom til byggða nóttina áður.

Laugardaginn 14. desember kl. 17
Listasmiðja fyrir fjölskylduna og barnadagskrá með Stúf sem kom til byggða nóttina áður.   

Sunnudaginn 15. desember kl. 17
Listasmiðja fyrir fjölskylduna og barnadagskrá með Þvörusleiki sem kom til byggða nóttina áður.

Síðasti dagurinn sem Listasafn Árnesinga er opið á árinu.

LÁ - KEMUR Á ÓVART

eyrarrosin
Notaleg kaffistofa
Setkrókur og upplýsingarrit um myndlist
Verið velkomin!

OPNUNARTÍMI: 12 - 18

Sumar:
alla daga 1. maí - 30. september

Vetur:
fim - sun 1. okt - 30. apríl
lokað 12. des 2016 - 12. jan 2017

Austurmörk 21 - 810 Hveragerði
listasafn@listasafnarnesinga.is
Sími 483 1727
Kort


Strætó leið 51stansar við Listasafnið

vidurkennt safn